W podejściu szamańskim zamiast analizowania rzeczywistości poprzez myśli i ich struktury, przechodzimy do głębszego odczuwania oraz doświadczania, dzięki czemu stajemy się bardziej połączeni z esencją świata i siebie samych. W tym kontekście, słowa Kartezjusza „Myślę, więc jestem” nabierają innego wymiaru – stają się wyrażeniem, które ogranicza istotę człowieka do jego myśli i przekonań. Szaman zmienia tę perspektywę, wyrażając ją jako „Doświadczam, więc jestem”. Jest to stan pełnego istnienia, w którym otwartość na doświadczenie, a nie myśl, staje się podstawą poznania siebie i świata.

Przy takim podejściu doświadczenie staje się naczelnym nauczycielem, a my sami podążamy za tym, co czujemy i przeżywamy, a nie tylko za tym, co myślimy. Praktyki szamańskie otwierają dostęp do świata zmysłów, energii i doświadczeń na poziomie niemalże bezpośrednim, pozwalając na wyjście poza granice koncepcji oraz struktur, które narzuca myślenie.

Mechanizm Walki i Ucieczki: Jak Twoje Ciało Reaguje na Stres

Kiedy organizm znajduje się w stresującej sytuacji, układ nerwowy sympatyczny aktywuje się, wywołując szereg fizjologicznych reakcji mających na celu przygotowanie ciała do walki lub ucieczki. Reakcje te obejmują:

• Wzrost ciśnienia krwi: Serce bije szybciej, aby dostarczyć więcej krwi do mięśni, przygotowując ciało do intensywnego wysiłku.
• Zwolnienie perystaltyki przewodu pokarmowego: Procesy trawienne zostają zahamowane, aby skierować energię do ważniejszych funkcji, takich jak mobilizacja mięśni.
• Mobilizacja zasobów energetycznych: Organizm nasila lipolizę (rozkład tłuszczu) i glikogenolizę (rozkład glikogenu do glukozy), aby dostarczyć natychmiastowej energii.

Współczesne Zagrożenia: Jakie Sytuacje Wywołują Stres?

W dzisiejszych czasach stresory są często mniej bezpośrednie, ale mogą być równie intensywne. Do przykładów współczesnych zagrożeń należą:

• Relacje interpersonalne: Konflikty z partnerem, rodziną czy przyjaciółmi mogą wywoływać silne reakcje stresowe.
• Praca: Trudne rozmowy z szefem, nadmiar obowiązków, presja terminów czy obawa przed zwolnieniem.
• Problemy finansowe: Brak stabilności finansowej, długi czy nagłe wydatki mogą znacząco zwiększyć poziom stresu.
• Zdrowie: Choroby własne lub bliskich, obawa przed pandemią czy trudności w dostępie do opieki zdrowotnej.
• Społeczne i polityczne napięcia: Sytuacje takie jak protesty, wybory, zmiany legislacyjne czy globalne konflikty mogą również wpływać na poziom stresu.

Przewlekły Stres i Jego Skutki Zdrowotne

Współczesne życie często wymaga od nas tłumienia reakcji walki i ucieczki, co prowadzi do przewlekłego stresu. Przewlekłe pobudzenie układu sympatycznego utrzymuje organizm w ciągłej gotowości do reakcji na zagrożenie, co jest wyczerpujące i może prowadzić do licznych problemów zdrowotnych, takich jak:

• Nadciśnienie: Ciągły wzrost ciśnienia krwi obciąża serce i naczynia krwionośne.
• Zaburzenia trawienia: Zahamowanie perystaltyki może prowadzić do zaparć lub innych problemów żołądkowo-jelitowych.
• Podwyższony poziom cukru we krwi: Przewlekłe pobudzenie sympatyczne może zwiększać poziom glukozy we krwi, co z czasem zwiększa ryzyko cukrzycy.

Reakcja Zamrożenia: Trzecia Odpowiedź na Ekstremalny Stres

Oprócz walki i ucieczki, istnieje jeszcze jedna reakcja na ekstremalny stres – zamrożenie. Kiedy mózg ocenia, że walka lub ucieczka są niemożliwe, ciało może „zamrozić się”, udając martwe, co w przeszłości mogło zwiększać szanse na przetrwanie. Współcześnie, reakcja zamrożenia może objawiać się jako paraliż emocjonalny lub fizyczny. Takie zamrożenie może być przenoszone nawet latami i objawiać się bólem oraz zmianami czucia w ciele w obszarze, który uległ zamrożeniu.

Jak Radzić Sobie ze Stresem?

Aby skutecznie zarządzać stresem, warto stosować różne techniki relaksacyjne i strategie radzenia sobie. Oto kilka z nich:

• Ćwiczenia fizyczne: Regularna aktywność fizyczna pomaga redukować poziom stresu i poprawia samopoczucie.
• Medytacja i mindfulness: Techniki te pomagają w uspokojeniu umysłu i redukcji stresu.
• Zdrowa dieta: Spożywanie zdrowych posiłków wspiera funkcjonowanie organizmu i poprawia nastrój.
• Wsparcie społeczne: Rozmowa z bliskimi, przyjaciółmi lub terapeutą może pomóc w radzeniu sobie ze stresem.
• Zarządzanie czasem: Planowanie i organizacja zadań mogą zredukować uczucie przytłoczenia.

Stres jest naturalną częścią życia, ale ważne jest, aby nauczyć się go zarządzać, aby uniknąć długoterminowych negatywnych skutków zdrowotnych. Wprowadzenie zdrowych nawyków i technik radzenia sobie może znacznie poprawić jakość życia i zdrowie.

W szamańskiej tradycji istnieje przekonanie, że silna trauma może spowodować oddzielenie się fragmentu duszy od człowieka. Szamani wierzą, że te zagubione fragmenty mogą ukrywać się w różnych przestrzeniach szamańskich: świecie dolnym, górnym lub środkowym, w przeszłości lub przyszłości. Teoria ta ma wiele wspólnych punktów z nowoczesnymi hipotezami dotyczącymi traum i emocji, takimi jak wyparcie czy zablokowanie emocji, które były zbyt trudne do przeżycia. Wszystkie te teorie mają jeden wspólny mianownik: człowiek nie jest w stanie odczuwać tych emocji, jednak mają one negatywny wpływ na jego życie.

Szaman może udać się w podróż szamańską, aby sprowadzić utracone fragmenty duszy. Może to zrobić dla siebie lub innej osoby. Przykładem takiej sytuacji jest historia Marka.

Historia Marka: Poszukiwanie utraconego fragmentu duszy

Pewnego dnia przyszedł do mnie człowiek, który cierpiał na wielu poziomach. Nazwijmy go Marek. Marek doświadczał zarówno fizycznych, jak i psychicznych cierpień. Poprosił mnie o pomoc przy użyciu metod alternatywnych, więc udałem się w podróż szamańską, aby sprowadzić jego duszę.

Podczas wizji zobaczyłem biegnące konie na polanie i ranczo. Na werandzie siedział Marek w młodszej wersji. Zapytałem go, co się stało. Odpowiedział: „Straciłem dziecko… ono zmarło”.

Udało mi się przekonać Marka, aby wrócił i zintegrował się ze swoim obecnym ja. Na koniec opowiedziałem mu, co zobaczyłem. Marek odpowiedział: „Zawsze marzyłem o takim ranczo, ale nie straciłem dziecka.” Zamyślił się na chwilę i nagle dodał: „Dokonaliśmy aborcji…”

Integracja utraconych fragmentów duszy

Ta historia pokazuje, jak głęboko skrywane traumy mogą wpływać na nasze życie, nawet jeśli nie jesteśmy tego świadomi. Szamańska podróż może pomóc w odkryciu tych ukrytych emocji i ich integracji z naszym obecnym ja. Proces ten może prowadzić do uzdrowienia i odzyskania wewnętrznej równowagi.

Pierwsza Umowa nazywa się tak, ponieważ jest ponad wszystkie inne umowy zawierane na szamańskiej ścieżce. Pierwsza Umowa brzmi:

Jestem i będę (z) tym, co Żywe i Zdrowe oraz służące temu co Żywe i Zdrowe.

Pierwsza umowa została sformułowana przez Roberta Rienta – praktyka szamanizmu – jako najważniejsza rzecz i podstawowa kwestia dotycząca praktyki szamanizmu.

Niekiedy coś tylko przebiera się za żywe. Lęk i wstyd mogą sprawiać wrażenie żywych, ale wcale takie nie są. Hałasują, panoszą się, zwracają na siebie uwagę, odbierają energię, powstrzymują przed tym, co służy życiu. Dlatego pracując z Pierwszą Umową poza rozpoznaniem, czy coś jest żywe, trzeba również sprawdzić, czy jest to zdrowe. Od tego momentu rozpoczyna się praktyka szamanizmu, gdyż to, co uznane za żywe i zdrowe, powinno być również rozpoznane jako służące życiu i zdrowiu.¹

¹Rient, Robert. „Pierwsza Umowa. Podstawy praktyki szamanizmu” 2023-12-13 ISBN: 9788396867506